Python somo la 50: database kwneye django

? Lengo la Somo

Kuelewa jinsi Django inavyowasiliana na database.
Kufahamu maana ya ORM.
Kutambua aina ya databases zinazotumika.
Kuelewa dhana ya model kama mwakilishi wa jedwali kwenye database.

1️⃣ Django na Database

Django ni framework ya Python inayokuja na ORM (Object-Relational Mapper). Hii inamaanisha unaweza kuandika class za Python (zinazoitwa models) ambazo Django huzitafsiri kuwa mabehewa ya data (tables) kwenye database.

Kwa mfano:

class Chakula(models.Model):
    jina = models.CharField(max_length=100)
    bei = models.DecimalField(max_digits=6, decimal_places=2)

Model hiyo inaweza kuwa sawa na jedwali kwenye database lenye safu jina na bei.

2️⃣ ORM ni Nini?

ORM (Object-Relational Mapping) ni njia ya kubadilisha data kati ya mfumo wa OOP (kama Python classes) na relational database (kama SQLite au PostgreSQL).

Kwa Maneno Rahisi:

Badala ya kuandika SQL kama:

INSERT INTO menu_item (jina, bei) VALUES ('Wali', 3500);

Ungeandika kwa Django:

MenuItem.objects.create(jina='Wali', bei=3500)

➡️ Django inachukua hiyo code na inaigeuza kuwa SQL kwa nyuma yako.

3️⃣ Django hutumia Database gani?

Kwa chaguo la mwanzo (default), Django hutumia:

SQLite – ni database ya file moja. Hufaa kwa development au project ndogo.

Lakini unaweza kubadilisha na kutumia:

PostgreSQL – inapendekezwa kwa project kubwa.
MySQL
Oracle

Haya yote yanawezekana kwa kubadilisha DATABASES katika settings.py:

DATABASES = {
    'default': {
        'ENGINE': 'django.db.backends.sqlite3',
        'NAME': BASE_DIR / 'db.sqlite3',
    }
}

Maana ya kila kipengele:

'default' – Hii ni database kuu inayotumika na Django.
'ENGINE' – Inaeleza aina ya database inayotumika.
✅ django.db.backends.sqlite3 inamaanisha SQLite, ambayo ni database ndogo inayotunza data kwenye faili moja tu.
'NAME' – Inaonyesha mahali pa faili la database.
✅ BASE_DIR / 'db.sqlite3' inamaanisha faili la database lipo kwenye mzizi wa project, likiitwa db.sqlite3.

Kwa kifupi:

Django itatumia SQLite kama database, na data zote zitahifadhiwa kwenye faili moja linaloitwa db.sqlite3 ndani ya project.

4️⃣ Model ni Nini?

Katika Django:

Model ni class inayowakilisha jedwali katika database.
Kila property ya model ni safu (column) ya jedwali.

Mfano wa model ya orodha ya chakula:

class MenuItem(models.Model):
    jina = models.CharField(max_length=100)
    bei = models.DecimalField(max_digits=6, decimal_places=2)
    muda_unapatikana = models.CharField(max_length=50)

➡️ Hii itatengeneza jedwali la menu_menuitem kwenye database yako.

? Muhtasari

Django hutumia ORM kuficha ugumu wa SQL.
Unaweza kutumia SQLite, PostgreSQL, MySQL n.k.
Model ni Python class inayotafsiriwa kuwa jedwali.
ORM hukuwezesha kusoma/kuandika data kwa Python badala ya SQL.

? Somo Linalofuata:

Kuunda Model ya Menu kwa Ajili ya Hoteli
Tutaunda class ya MenuItem katika app ya menu na kuiunganisha na database yetu kwa kutumia migrations.