Utangulizi
Kujua jinsi VVU huambukizwa ni jambo la msingi sana katika mapambano dhidi ya UKIMWI. Watu wengi huambukizwa kutokana na kutokujua au kusikia taarifa zisizo sahihi. Somo hili linakusudia kutoa maarifa sahihi, yaliyo thibitishwa kisayansi, ili kusaidia watu wajilinde na wawasaidie wengine.
Maudhui
1. Ngono Isiyo Salama
Hii ndiyo njia kuu ya maambukizi ya VVU duniani:
-
Inahusisha ngono ya kupenya bila kutumia kondomu (kati ya mwanaume na mwanamke au wanaume kwa wanaume).
-
Mtu aliyeambukizwa VVU anaweza kumwambukiza mwenza wake kupitia majimaji ya ukeni, shahawa, au damu.
Hatari huongezeka iwapo:
-
Kuna vidonda sehemu za siri
-
Kuna magonjwa mengine ya zinaa
-
Ngono hufanyika kinyume na maumbile (anal sex)
2. Kutumia Vifaa Vyenye Damu iliyoambukizwa
-
Kushiriki sindano, wembe, au vifaa vingine vyenye ncha kali bila kuvisafisha vizuri
-
Hii ni hatari sana kwa watumiaji wa dawa za kulevya wanaochoma sindano kwa pamoja
-
Pia ni hatari kwa wateja wa saluni au kwenye matibabu kama vifaa havijasafishwa vizuri
3. Maambukizi kutoka Mama kwenda kwa Mtoto
-
Hii hutokea wakati wa ujauzito, kujifungua au kunyonyesha
-
Ikiwa mama hatumii ARVs, uwezekano wa kuambukiza mtoto wake ni mkubwa (karibu 15–45%)
-
Kwa kutumia ARVs, hatari hupungua hadi chini ya 5%
4. Kuongezewa Damu Isiyo Salama
-
Ikiwa mtu ataongezewa damu iliyo na virusi vya VVU bila kupimwa, anaweza kuambukizwa
-
Hospitali nyingi sasa hupima damu zote kabla ya kuchangia kwa mgonjwa
Njia Ambazo HAZISABABISHI Maambukizi ya VVU
Kufahamu hili ni muhimu ili kupunguza unyanyapaa. Huwezi kuambukizwa kwa:
-
Kukumbatiana, kushikana mikono au kubusu
-
Kutumia choo au vyombo vya chakula kwa pamoja
-
Kuvuta pumzi moja au kukohoa karibu
-
Kuishi pamoja na mtu mwenye VVU au UKIMWI
-
Kuchangia mavazi au shuka
Hitimisho
Maambukizi ya VVU yanatokea kupitia njia chache sana, lakini zenye madhara makubwa kama hatua za kinga hazitachukuliwa. Kuelewa njia hizi za maambukizi ni msingi wa kujilinda na kuwalinda wengine. Pia kunapunguza unyanyapaa kwa kuelewa kuwa VVU haiambukizwi kwa kugusana au kuishi pamoja.
