Utangulizi
Vipimo vya VVU vimeboreshwa sana na vina ufanisi mkubwa sana, lakini hakuna kipimo cha kitabibu ambacho ni sahihi kwa asilimia 100 kwa kila mtu katika kila mazingira. Majibu ya uongo hutokea pale mfumo wa kinga ya mwili unapotoa majibu yasiyo ya kawaida ambayo kifaa cha kupima kinayatafsiri kimakosa kama ni uwepo wa VVU.
Sababu Zinazoweza Kusababisha Majibu ya Uongo
- Magonjwa ya Kujilinda (Autoimmune Diseases): Magonjwa kama Lupus au Rheumatoid Arthritis husababisha mwili kutengeneza kingamwili (antibodies) nyingi sana ambazo wakati mwingine zinaweza kuingiliana na viambata vya kipimo cha VVU.
- Maambukizi Mengine: Baadhi ya maambukizi ya virusi au bakteria, ikiwa ni pamoja na malaria sugu, kaswende (syphilis), au maambukizi makali ya ini, yanaweza kuchanganya mfumo wa kinga na kusababisha majibu yasiyo sahihi.
- Mimba: Wanawake wajawazito wakati mwingine wanaweza kupata matokeo ya uongo kutokana na mabadiliko ya homoni na mfumo wa kinga yanayotokea wakati wa ujauzito, ingawa hii ni nadra sana kwa vipimo vya kisasa.
- Chanjo za Hivi Karibuni: Kupata chanjo fulani (kama chanjo ya homa ya mafua) muda mfupi kabla ya kupima kunaweza kuongeza kiwango cha kingamwili mwilini ambazo zinaweza kusababisha majibu ya uongo.
- Hitilafu za Maabara: Kuhifadhi vipimo vibaya, matumizi ya vifaa vilivyopitwa na muda, au makosa ya kibinadamu wakati wa uchanganyaji wa damu na vitendanishi inaweza kusababisha matokeo yasiyo sahihi.
Je! Wajuwa? (Fact Check)
- Je, kipimo cha "kwanza" ndicho cha mwisho? Hapana. Katika miongozo ya kitabibu, hupimwi mara moja tu. Ikiwa kipimo cha kwanza kinaonyesha "positive," ni lazima ufanyiwe vipimo vingine vya uthibitisho (confirmatory tests) kwa kutumia teknolojia tofauti kabla ya kupewa majibu rasmi.
- Je, majibu ya uongo yanamaanisha una ugonjwa mwingine? Si lazima, lakini inaweza kuwa ishara ya uwepo wa shughuli za kingamwili mwilini ambazo daktari anaweza kuhitaji kuzifanyia uchunguzi zaidi.
- Je, nifanye nini nikihisi nimepewa majibu ya uongo? Usiogope. Omba kufanyiwa kipimo cha uthibitisho (kama Western Blot au kipimo cha PCR) ambacho ni sahihi zaidi.
Hatua za Kuchukua
- Omba Uthibitisho: Usikubali kukata tamaa kwa kipimo kimoja tu. Uliza daktari afanye vipimo vya ziada vya uthibitisho.
- Toa Historia Yako: Mweleze daktari kama una magonjwa yoyote sugu (autoimmune), kama wewe ni mjamzito, au kama umetumia dawa fulani hivi karibuni.
- Pima katika Vituo Vilivyoidhinishwa: Hakikisha unapima kwenye vituo vya afya vinavyotambuliwa na Wizara ya Afya ili kupata matokeo yenye ubora unaokubalika.
- Pata Ushauri Nasaha: Pata muda wa kuongea na mshauri nasaha wa afya ili kukusaidia kuelewa mchakato wa upimaji na kuondoa hofu iliyopitiliza.
Hitimisho
Ingawa uwezekano wa kupata majibu ya uongo ni mdogo sana, ni hali inayoweza kutokea kulingana na historia ya kiafya ya mtu. Ni muhimu sana kufuata hatua za kitabibu za uthibitisho ili kupata ukweli. Ikiwa matokeo ya uthibitisho yatatoka kuwa "negative," basi unaweza kuwa na amani kwamba huna VVU.
