Utangulizi:
Kwa macho ya kawaida, nyoka huonekana hana masikio kabisa, jambo linaloweza kuleta dhana kwamba hasikii. Lakini utafiti wa kisayansi unaonyesha kwamba nyoka ana mfumo wa pekee wa kutambua sauti na mitetemo bila kutumia masikio ya nje.
Maudhui:
1. Mfumo wa kusikia wa nyoka
-
Hakuna masikio ya nje: Nyoka hana pinna (sehemu ya nje ya sikio) wala uwazi wa sikio la kati kama binadamu.
-
Ana mifupa ya ndani: Nyoka ana mfupa unaoitwa columella auris (mfupa wa sikio), unaounganisha taya ya chini na sikio la ndani.
-
Kutambua mitetemo: Wakati kitu kikisogea au sauti kutokea, mitetemo husafiri kupitia ardhi au hewa, kuingia kwenye mwili wa nyoka kupitia taya ya chini na kusogea hadi kwenye sikio la ndani.
-
Kusikia mawimbi ya chini: Nyoka husikia vizuri zaidi sauti zenye mzunguko wa chini (low frequency sounds), mfano mitetemo ya hatua ya mtu au mnyama.
2. Ulinganisho na binadamu
-
Binadamu husikia kwa kutumia masikio ya nje kukusanya mawimbi ya sauti.
-
Nyoka husikia zaidi kupitia vibration sensing (kutambua mtikisiko) badala ya kusikia kwa njia ya hewa peke yake.
3. Faida kwa nyoka
-
Huwasaidia kutambua mawindo yanaposogea.
-
Huwasaidia kujua hatari au adui anapokaribia.
-
Ni sehemu ya mfumo wao wa kujilinda na kuishi.
Je wajua (Fact):
Nyoka wengi wanaweza kusikia mitetemo ya ardhi hadi umbali wa zaidi ya 300 mita, ingawa hawawezi kusikia vizuri sauti za hewani za mizunguko ya juu kama binadamu.
Hitimisho:
Nyoka hawana masikio ya nje, lakini hawajanyimwa uwezo wa kusikia. Kwa kutumia taya na mifupa ya ndani, hutambua mitetemo na mawimbi ya sauti yenye mzunguko wa chini, jambo linalowasaidia kuishi na kujilinda porini.
