Firewall ni kifaa au programu ya usalama inayotumika kudhibiti na kuchuja mawasiliano yanayopita kati ya kompyuta (au mtandao) na nje ya mfumo huo — iwe ni mtandao mwingine au intaneti.
Kwa lugha rahisi, firewall ni kama mlinzi wa lango la mtandao, ambaye anaangalia kila mawasiliano yanayoingia au kutoka, kisha anaamua kuruhusu au kuyazuia kulingana na sheria zilizowekwa.
Aina kuu za firewall:
-
Firewall ya Vifaa (Hardware Firewall)
-
Hii ni kifaa maalum kinachowekwa kati ya mtandao wa ndani (kama wa ofisi) na intaneti.
-
Mfano: Router yenye firewall iliyojengwa ndani.
-
-
Firewall ya Programu (Software Firewall)
-
Hii huwekwa moja kwa moja kwenye kompyuta au seva.
-
Inaweza kudhibiti programu fulani zisifungue mawasiliano yasiyotakiwa.
-
Kazi za firewall:
-
Kuzuia virusi na mashambulizi ya nje (hacking)
-
Kuzuia programu zisizoruhusiwa kuwasiliana na nje
-
Kuruhusu huduma au trafiki salama pekee
-
Kusaidia kuzuia udukuzi (cyber attacks)
Mfano halisi:
-
Ukifungua tovuti yenye virusi, firewall inaweza kuizuia kuwasiliana na kompyuta yako.
-
Kama programu kwenye kompyuta yako inajaribu kutuma data bila ruhusa, firewall inaweza kuizuia.
